Birleşme ve Oluşum
6 Mart 2006'da kurulan Shell & Turcas Petrol A.Ş. (STAŞ) 12
Haziran 2006'da tüm yasal onayları alıp 1 Temmuz 2006
tarihinde faaliyete geçmiştir.
Türkiye'de akaryakıt ve madeni yağ sektöründe lider olmak
üzere yola çıkan STAŞ'ın hedefi, sektörün en çok beğenilen
şirketi ve tüketicilerin en çok tercih ettiği marka olarak, Türkiye
akaryakıt ve madeni yağlar pazarının tartışmasız lideri olmaktır.
2006 yılı altı aylık süreçte ve daha sonraki üç yıl içinde elde
edilen büyük başarılar, bu hedefin ilk kısmının gerçekleştiğini
kanıtlamaktadır. 2009 yılsonu itibariyle STAŞ bünyesindeki
toplam Shell markalı istasyon sayısı 1211'e yükselmiştir.
Bu birleşme, Türkiye akaryakıt sektörünün büyümesinde,
gelişmesinde ve sağlıklı bir rekabet yapısı kazanmasında
önemli rol oynamaktadır. Tüm bu kazanımlara toplamda
bakıldığında ise ülkemizin ekonomik kalkınma ve büyüme
sürecinde STAŞ, önemli bir misyonu yerine getirme hedefiyle
çalışmaktadır. Bu misyon, Türkiye gibi dünyanın en dinamik
ve en heyecan verici pazarlarından birinde sürdürülebilir bir
büyüme için çalışmak ve üretmek, iş sağlığı ve emniyetli
çalışma kurallarını hassasiyetle uygulamaya devam etmek
ve "Tek Şirket, Tek Takım Ruhu" sloganını hayata geçirmektir.
İki şirketin birleşmesinden meydana gelen yeni şirketin
yarattığı sinerjilerden güç alarak STAŞ'ı pazarda çok daha ileri
bir konuma taşımak amacıyla ve Shell'in Türkiye'de daha da
büyümeyi istemesi sonucu STAŞ birleşmesi gerçekleşmiştir.
Turcas'ın hâlihazırdaki en büyük iştiraki %30 oranında hissedarı
olduğu STAŞ'dır. STAŞ, Shell markası ile faaliyet gösteren 1211
akaryakıt istasyonu, onlarca istasyonsuz bayii, madeni yağ
üretim tesisleri, perakende ve ticari satışları ile Türkiye petrol
sektörünün lider kuruluşlarından biridir.
STAŞ Türkiye akaryakıt piyasasında Benzin ve Düşük Kükürtlü
Dizel (Eurodizel) satışlarında pazar lideri, Yüksek Kükürtlü
Dizel satışlarında ikinci ve Madeni Yağ satışlarında da birinci
konumda yer almaktadir.
Türkiye'nin En Beğenilen Akaryakıt Şirketi
STAŞ, ekonomi dergisi Capital tarafından yapılan "Türkiye'nin
En Beğenilen Şirketi" araştırmasında 2008'in ardından 2009
yılında da "Akaryakıt Dağıtımı ve Madeni Yağlar Sektörünün
En Beğenilen 1. Şirketi" seçilmiştir. Ek olarak 2009 yılında STAŞ
Nielsen Türkiye tarafından "Sektöründe Marka Bilinirliği en
Yüksek Firma", Dünya Gazetesi tarafından "Sektörüne Damgasını
Vuran Şirket" ve Fortune dergisi tarafından "Türkiye'nin Üçüncü
En Büyük Özel Şirketi" ödüllerine layık görülmüştür.
Madeni Yağlar
Madeni yağ değişiminde akaryakıt istasyonları büyük önem
taşımaktadır. Madeni yağ ve akaryakıt birbirine bağlı iş
kollarıdır.
Tüm Shell satışlarında %10'luk bir hacme sahip olan madeni
yağların %90 oranındaki bölümü, Shell & Turcas'ın Derince'de
sahip olduğu madeni yağ ve gres üretim tesisinde
üretilmektedir. STAŞ Derince tesisi yaklaşık 40 ülkeye 10 bin
tondan fazla ihracat yapmaktadır.
Hem Derince'de üretilen ürünler hem de yurtdışından ithal
edilen ürünler yurtiçinde pazarlanmaktadır. Öncelikle yakın
pazarlara ve daha sonra satış ağı içerisinde kalan diğer Shell
ülkelerine satış gerçekleşmektedir. STAŞ 2009 yılı sonu itibariyle
madeni yağlarda 94.000 ton satış hacmi ile pazar liderliğini
devam ettirmiştir.
Madeni yağlarda inşaat sektörü lokomotif olma özelliği
taşımaktadır. İnşaat sektörünün iyi olduğu dönemde, iş
makineleri de büyük oranda rağbet görmektedir. Özellikle
motor yağı tüketiminin çok yüksek olduğu, hidrolik yağların
performansının çok kısa sürede görülebileceği bir pazardır.
Motor Yağları
Motor yağının ana görevi yağlama koruma, temizleme ve
soğutmadır. Temiz motorlar her zaman daha iyi çalışmakta
ve ömürleri de uzun olmaktadır. Shell Helix, kullanıcısına bu
hizmetleri eksiksiz sunmak için tasarlanmıştır. Ağır hizmet
araçlarında ise durum biraz daha farklıdır. Çok daha yüksek
sıcaklıklar ve ağır şartlar, motor yağının üzerinde daha fazla
baskı oluşturmaktadır. Shell Rimula ailesi eksiksiz ürün
portföyü ile ağır hizmet ticari araçlar için tasarlanmıştır.
Yeni Ürünler
STAŞ, gelişen piyasa şartları ve tüketicinin yakıt tasarrufuna
yönelmesine uygun olarak 2009 yılında iki yeni ürün piyasaya
sürmüştür. Haziran ayında piyasaya sürülen VPower +GTL
dizel araçların performanslarını artırırken, Temmuz ayında
"Her Damlasından Daha Fazla" sloganıyla piyasaya sürülen
FuelSave, 95 oktan kurşunsuz benzin tüketiminde yakıt
tasarrufu sağlamaktadır.
Antalya Tesisi
Antalya tesisi, 33.000 m3 depolama kapasitesine sahiptir.
Tesisin devreye girmesi ile birlikte aşağıda belirtilen ürünlerin
depolaması ve satışı yapılabilecektir.
• Diesel Extra
• V-Power Diesel
• Fuelsave Kurşunsuz Benzin 95
• V-Power Diesel + GTL
• Jet A-1
Tesiste İSEÇ kapsamında yapılan kontroller ve denetlemeler
sonucunda yapılan iyileştirmeler:
• Tesis içi ürün boru hatlarının yenilenmesi,
• Tank taban ve donanım tadilatları, tank tavan tamir ve
tadilatları
• Tank boya tadilatları,
• Üstten dolum adalarına fonksiyonel merdiven ilaveleri,
• Korkuluk yükseltme işlemleri,
• Yangın sistemlerinin iyileştirilmesi,
• Dolum adalarına emniyet askı sistemlerinin montajıdır.
• Tesisin STAŞ'ın kullanımına uygun hale getirilmesi amacıyla
yapılan operasyonel iyileştirmeler: Deniz şamandra
sisteminin yenilenmesi,
• Deniz şamandra ikmal boru hattının iyileştirilme
çalışması,
• Kara tankeriyle yapılacak olan ürün ikmalleri için tanker
boşaltma mahallindeki tadilatlar,
• Jet A-1 ürünü için yeni bir alttan dolum adası ilavesi,
• Otomatik katık sistemi kurulumudur.
Samsun SADAŞ Ortak Girişim Terminali
Samsun SADAŞ Terminali, Total Oil Türkiye A.Ş. firması
tarafından 1994 yılında inşa edilmiştir. Shell & Turcas Petrol
AŞ. (STAŞ) ve Total Oil Türkiye A.Ş. (Total) arasında yapılan
ortaklık anlaşması sonrasında, 8 adet yeni tank inşa edilerek
terminalin yeni kapasitesi toplam 38.360m3 olacak şekilde,
STAŞ-Total ortaklığı öncesi olan kapasitenin iki katına
çıkarılmıştır. Terminal, milli ve ithal mal depolanmasına uygun
yeni kapasitesiyle, 1 Ocak 2010 tarihi itibariyle STAŞ'ın
kullanımına açılmıştır.
Böylece STAŞ önceden bölgedeki birkaç terminalden ikmal
anlaşması yoluyla dağıtım yaptığı Karadeniz Bölgesindeki
bayilerini, kendi ürünlerini getirerek tek bir terminalden ikmal
etmeye başlamıştır. Bu ürünler arasında STAŞ Karadeniz
bayilerinin bugüne kadar satın alma imkanı bulamadığı Shell'e
ait farklılaştırılmış ürünler de yer alacaktır.
Tesisata mal ikmalinin, Türkiye'deki rafineriler ve yurtdışından
ithal edilecek ürünlerle gemi yolu ile yapılması planlanmaktadır.
Anlaşma öncesinde ve sonrasında inşa edilen ilave tanklar
ve ekipmanlar, Shell - İş Sağlığı, Emniyet ve Çevre (İSEÇ)
standartlarına uygundur. Terminal, oluşturulacak Yönetim
Kurulu ve Yürütme Komitesi vasıtasıyla Total ile ortak
işletilecektir ve bölgede faaliyet gösteren diğer şirketlere de
hizmet vermeye devam edecektir.
|
|
| Şirket Künyesi |
Ödenmiş Sermayesi
528.117.660 TL
Toplam Aktifler
2.122.737.000 TL
Özkaynaklar
1.414.455.000 TL
Hissedarlık Yapısı
%70 Shell Turkey
%30 Turcas Petrol A.Ş.
Net Satışlar
7.860.954.000 TL
Çalışan Sayısı
849
Yönetim Kurulu
Paul Stone - Başkan
Erdal Aksoy - Üye
Yılmaz Tecmen - Üye
Ahmet Erdem - Üye
Douglas Boyle - Üye
Russel O'Brien - Üye
Rob Miesen - Üye
George Spanoudis - CEO
Michiel Brouwer - CFO
|
Ticari Satışlar
Ticari satışlar, akaryakıt ikmali sonrası müşteri hizmetlerini
ve müşteri memnuniyetini en üst seviyeye çıkartabilmek için
Avrupa'daki kart satışları, Taşıt Tanıma Sistemi, dökme akaryakıt
ve homebase (büyük şirketlerin kendi depolarına ikmal) gibi
faaliyetleri yürütmektedir.
Sektörel ve Operasyonel Riskler
2008 yıl sonunda başlayan küresel ekonomik krizin olumsuz
etkileri, 2009 yılı boyunca akaryakıt sektöründe tüketim
azalması, finans ve kredi sorunları ile kendini göstermiştir.
2009 yılında toplam otomotiv yakıtları (benzin, motorin, LPG
otogaz) tüketimi 2008 yılına göre %2,3 azalarak 18 milyon
tona düşmüştür.
Arz ve talepte ortaya çıkan önemli salınımlar nedeni ile oluşan
fiyat değişimleri petrol şirketleri ile maliyetlerinde petrol
giderleri önemli yer tutan şirketler için büyük risk
oluşturmaktadır. Türkiye'de rafineri ve dağıtıcılar zorunlu
stoklar nedeni ile 2008 yılında 2 milyar Dolar düzeyinde stok
değerleme riski yaşamışlardır. Ayrıca, oluşan günlük fiyat
hareketlerinin tüketicilere yansıltılmasında bazı zorluklar
yaşanmaktadır. Müşteriye 7-10 günde yansıtılabilen ortalama
fiyatlar ile günlük tedarik fiyatının uyumsuzluğu bir risk
oluşturmaktadır. Örnek olarak, 2009 Mart ayı ortasında
motorinde yaşanan ve 100 Doları bulan ani fiyat artışı tüketiciye
ortalama 55 Dolardan yansıtılabilmiştir.
Talep ve fiyat bazlı olanların dışında petrol sektöründe
operasyonel bazı riskler de mevcuttur. Yanıcı, parlayıcı madde
taşıma ve depolama ile ilgili gerekli önlemlerin alınmaması
durumunda hem üçüncü şahıslara hem de çevre ve insan
sağlığına önemli zararlar verilmesi söz konusu olabilir. Bu
doğrultuda her türlü teknik desteğin ve önlemin alınması ve
risklerin sigortalanması gereklidir.
2009 yılı Mart ayında Rekabet Kurumu, intifa veya kira şerhi
ile uzun süreli anlaşma yapılan akaryakıt ve LPG istasyonlarının
sözleşme sürelerinin beş yılı aşamayacağı hakkındaki Rekabet
Kurulu Kararını yayınlamıştır. Bu kararın 2010 yılında sektörün
en önemli konusu olması beklenmektedir.
EPDK'nın motorin ve benzinlerde iki ay süreyle tavan fiyat
uygulaması, 2009 yılının petrol sektöründeki bir diğer önemli
gelişmesi olmuştur. İki aylık bir dönem için yapılan bu
uygulama sonrasında tekrar serbest piyasa uygulamasına
dönülmüştür.
Mevzuat Değişiklikleri
Rekabet Kurumu, 11 Mart 2009 tarihinde, intifa ve kira şerhi
ile yapılan sözleşmelerin bayilere süre uzatımı yönünde baskı
oluşturduğu ve piyasada kapama etkisi yaptığı gerekçesi ile
bu sözleşmelerin sürelerinin rekabet grup muafiyeti açısından
beş yıl ile sınırlandırılmasına karar vermiştir. Rekabet
Kurumu'nun bu önemli kararının sektör açısından en büyük
etkisi, bugüne kadar yapılmış olan yatırımlar ve mevcut
sözleşmelerin bu karara uyumlaştırılması sürecinde oluşacaktır.
Çünkü, söz konusu karar uyarınca, kararın öncesi bir dönemde
tarafların karşılıklı rızası ile beş yıldan daha fazla süreli olacak
şekilde imzalanmış olan bir sözleşmenin süresinin geriye
yönelik olarak azaltılması sonucunu doğuracaktır. Sözleşme
sürelerinin geriye yönelik olarak kısalması dağıtıcılarca bayilere
beş yıldan daha fazla süreler karşılığı yapılmış olan yatırım
ve finansal desteklerin sonucunun ne olacağı sorusunu ortaya
koymuştur. Sektörde karardan etkilenecek sözleşme sayısının
7.000 dolayında olduğu, yapılmış yatırımlar ve finansal
desteklerin geri istenmesi açısından dağıtıcı ve bayi ilişkilerinde
önemli sorunlara yol açacağı ve çok sayıda ihtilafın yargıya
götürülmesinin kaçınılmaz olacağı tahmin edilmektedir. Bu
nedenlerle Rekabet Kurumu'nun bu kararına sektörün uyum
sağlaması ve etkileri 2010 yılının sektör için en önemli konusu
olacaktır.
Bilindiği üzere T.C. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu 25
Haziran 2009 tarihinde almış olduğu Kurul Kararı ile 27 Haziran
ile 27 Ağustos 2009 tarihleri arasında iki ay süre ile, benzin
ve motorin pompa fiyatlarında dağıtıcı ve bayiler için
yayınlanmış olan bir formül ile hesaplanmak üzere tavan
fiyat uygulamasına geçmiştir. Tavan fiyat uygulamasında,
benzin ve motorinin sadece uluslararası piyasalardaki vergisiz
değerlerini ve geçerli döviz kurlarını esas alarak, Türkiye'deki
rafineri fiyatlarını ve nakliye unsurunu dikkate almaksızın,
dağıtıcı ve bayi masraf ve kâr payları Kurumca belirlenmiş
bir tavan ile sınırlamıştır. Uygulama sadece iki ay devam
etmiş olmakla birlikte son beş yılda petrol sektörü üzerinden
oluşturulan serbest piyasa yaklaşımına duyulan güven ortamını
olumsuz etkilemiştir.
15 Temmuz 2009'da ve 31 Aralık 2009 tarihlerinde T.C. Maliye
Bakanlığı'nca bazı akaryakıt türlerinden alınan maktu ÖTV
tutarları artırılmıştır. ÖTV artışı sonrasında yasal tüketimin
azaldığı ve yasa dışı ve/veya vergi kaybı sonucunu doğuran
ürünlerin arttığı görülmektedir. Bu tür faaliyetler, son beş
yıldır artış eğiliminde olan kırsal motorin tüketiminde 2009
yılında yaşanan gerilemenin önemli bir nedenidir. Sadece
baz yağ ve atık yağların akaryakıtlara karıştırılması nedeniyle
ortaya çıkan piyasa faaliyetlerinin yıllık 500 bin tondan fazla
olduğu ve bu durumun neden olduğu vergi kaybının ise yıllık
600 milyon TL'nin oldukça üzerine çıktığı tahmin edilmektedir.
|
